Ayçiçek, soya, kolza ( kanola), aspir gibi yağl?tohum bitkilerinden elde edilen yağların veya hayvansal yağların bir katalizör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile reaksiyonu sonucunda açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir ürün Biyodizel olarak adlandırılır. Evsel kızartma yağlar?ve hayvansal yağlar da biyodizel hammaddesi olarak kullanılabilir.

Enzimatik ve süper kritik yöntemle de biyodizel elde etmek mümkün olmasına rağmen Biyodizel üretiminde kullanılan en yaygın yöntem transesterifikasyon yöntemidir. Transesterifikasyon reaksiyonunda ya? monohidrik bir alkolle (etanol, metanol), katalizör (asidik, bazik katalizörler ile enzimler) varlığında ana ürün olarak ya?asidi esterleri ve gliserin vererek esterleşir.

Stokiyometrik (teorik) transesterifikasyon yönteminde bir mol ya?için üç mol mono alkol kullanılır. Ürünler ise üç mol ya?asidi mono alkil esteri (biyodizel) ve yan ürün olan bir mol gliserindir. Metanol, gibi alkoller transesterifikasyon yönteminde kullanılabilir ve elde edilen ürün sırasıyla metil ester adın?alır. Ayrıca esterleşme reaksiyonunda yan ürün olarak di ve monogliseridler, reaktan fazlas?ve serbest ya?asitleri oluşur. Reaksiyonu hızlandırmak için baz (NaOH, KOH), asit (H2SO4, HCI) veya enzim (biyolojik) katalizör kullanılabilir. Asit ve enzim katalizörler, baz katalizörlere oranla çok daha yavaştırlar.

Biyodizel (YAME Ya?Asitleri Metil Esteri) saf olarak kullanılabileceği gibi petrolden elde edilen dizel yakıtla belirli oranlarda karıştırılarak da kullanılabilir. Biyodizelin hammadde kaynaklar? bitkisel ve hayvansal yağlar ile bunların kullanılmış atıklarıdır.

Dünyada toplam 108 milyon ton bitkisel ya?üretilmekte olup halen bunun 6 milyon tonu biyodizel üretiminde kullanılmaktadır. Esasen Dünyada üretilen tüm bitkisel yağların tamam?biyodizele çevrilse dünya dizel yakıt ihtiyacının ancak %7’sini karşılayabilmektedir. Düne kadar nüfus artışlar?ve iklim şartlarının belirlediği Dünya bitkisel ya?üretiminde bundan böyle tek belirleyicinin biyodizel olduğu ifade edilmektedir.

Tüm dünya ülkeleri, bitkisel ya?projeksiyonların?artık biyodizele göre yapmaktadır. Dünya yağl?tohum ve Ya?Otoriteleri 2010 yılından itibaren yağl?tohum ticaretinde zorluklara işaret etmektedirler ve tüm ülkeler ‘neyin yağın?çıkarırız, ya?üretimimizi nasıl artırırız’ı düşünmekte ve planlamaktadırlar.

Bitkisel yağların, su ile birlikte 3’c?bin yılın en stratejik ürün?olduğu kabul edilmektedir. Gerek gıdadaki ihtiya?gerekse enerjide kullanım? bitkisel yağların önemini daha da artırmıştır. Biyodizelin ya?bitkileri üretimini artırmaya yönelik bir mill? stratejik yatırım, ekonomik ve yerli - yenilenebilir bir üretim program?olduğu iyi anlaşılmalıdır. Çünk?Biyodizel ama?değil,bitkisel ya?üretimini arttıran ve çevresel bir problem olan atık bitkisel yağların geri kazanımın?sağlayan etkin bir araçtır.